AN PIYESTA SAN BULAN: BALIK TANAW SA KAAGI-AGI NATO

Niyan na Mayo, masusuon an mga Piyesta, dire lang didi sa bungto ta kundi sa bilog san Pilipinas. Ini na pagselebrar san mga piyesta Kostumbre san mga Kastila na namana nato na mga Pilipino. May sayo na historiador na nagsabi na parang divertionary daw ini na selebrasyon san piyesta basi malimutan san mga Pilipino an pag-alsa laban sa Espanya. Pero, sa tutuo, maski sa Espanya, mahilig sira sa Pista san mga Pintakasi o mga Patron na mga Santo san lugar na inpangaranan nira sa mga Santo. Ini na hilig naging parte na ini san buhay san entero na bansa nan mga lugar na sinakop san Espanya, lalo na sa Mexico nan didi sa Pilipinas. May-on man ini sin bentahe nan may disbentahe, pero dire ko yuon tukaron didi.

An Pista san Bulan susog sa selebrasyon nato san pag-venerar nato sa Mahal na Ina, Nuestra Senyora de la Inmaculada Concepcion. Si mahal na Ina Nuestra sSenyora de Inmaculada Concepcion mao an Patrona san Bulan. Pero, didi sa Bulan, an Pista nato inhihimo ta na Mayo 30-31 An bulan san Mayo konsiderado na bulan san Mahal na Ina. Pero, an tunay na petsa san Inmaculada Concepcion mao an Disyembre 8.

An bungto ta, segun sa mga rekords na nagkabarasa ko man, naabot san mga Kastila san 1569. Nan an sabi pa ngani , didi sa Bulan inhimo an pinaka-una na Misa sa Luzon, didto sa Otavi. Pero, pakahali san mga Kastila nagbaralyo sira pakadto sa may parte Magallanes kun diin intindog nira an pinaka-primero na Kapilya sa Luzon, sa Hinangra.

Nataud-taud pa bag-o naging Visita an Bulan, na ini under san Parokya san Bulusan. Pero, an siste kay uminabot an punto na permi kita insasakyada san mga Moros kaya ngane an bilog na Sorsogon nan Bikol, pati iba na lugar sa Pilipinas haros dire na in-iristaran sin mga tawo. San 1746, grabe an pagkasakyada san mga Moros sa Bulan kun kaya sa solod sin 55 anyos haros wara sin tawo na nagkusog boot mag-istar sa Bulan dahilan ngane sa hadok sa mga Moros na permi lang huyoon sa may Ticao Pass. San medyo nag-lie low na an mga pagsakyada, luway-luway nagbaralik an mga tawo nan sa pamumuno ni Don Agustin Camposano na taga-Casiguran , naitindog gihapon an Pueblo nan Parokya san Bulan san 1801. Inhimo kita na Parokya san Inmaculada Concepcion. An pinakaprimero na Padi mao si Padre Manuel Bernardo, nan an pinaka-una na Gobernadorcillo mao si Don Juan Vicente.

            Segun sa mga Records san Parokya ta, (Collection Gen. de Doc. Relativo del Pueblo de Bulan, Tomo I, s-1801, p15),  an pinakaprimero na Piyesta san Inmaculada Concepcion hinimo san Disyembre 8, 1801. Nagkaigua sin Te Deum Mass para sa Inmaculada Concepcion. Pakatapos, nagkaigua sin Fluvial Procession didi sa may salog san Banuang Daan na dati ingagahoy na Maribok River. Pakadto ini sa kadagatan san Bulan. An balsa na insakayan san Imahen san mahal na Ina puno sin mga burak, gulayon nan mga prutas. Maugmahon an mga tawo nan talagang nakasul-ot san best nira.

Nataud taod na an selebrasyon san Piyesta inhihimo na Disyembre 8. Pero, segun kan Sergio “Eyong” Hizo na historiador san Bungto ta, san 1906 daw tiyempo san an Presidente Municipal san Bulan si Salvador Gerona, nagkaigua ini sin hidwaan mao san Kura Paroko na si Padre Casiano De Vera na mao an in-unungan san pagkabalyo san petsa hale Disyembre 8 na maging Mayo 30-31. Kun nano an dahilan san hidwaan na an resulta an pagkabag-o sa selebrasyon san Pista, wara na ako detalye.

San 1976, may nakaisip na ibalyo an Piesta ta na Mayo 13-14, imbes na himuon na 30-31. Panahon ini ni Mayor Julian Ginete. An sayo na dahilan kay apekehonon na ini sa erescuelahan pag Hunyo. Kaya san 1977, in selebrar an Piyesta san Bulan na Mayo 13-14. Pero, san Bisperas san Kafiestahan, Mayo 13, 1977, nasunog an White House na sadire san mga Roque na nasa hampang san Plaza Rizal, habang nagbabarayle. Kaya sa isip san mga tawo, malas na inbalyo an Piesta san Mayo 13-14. Kaya pag 1978, inbalik ini sa dati na petsa.

Sa pinakamakulor na Piesta san Bulan inhimo san magselebrar kita san Bulan Bicentennial san 2001, panahon ini ni Mayor Guiming. Didi nabatugan an mga Alumni get-together, Fraternity Day nan iba pa. Naging parte na man nato kada pista an Padaraw.

Niyan, mga magayunon na an mga aktibidades kun piesta ta didi sa Bulan.

Unique an Pista san Bulan kay kada taon may organisayon na nag-issponsor sa selebrasyon. An Municipio ta niyan an naging sponsor, kapartner an mga Empleyado san Municipio. Kisyera, malista ta entero an mga organisasyon batog pa san batog na nagpaogma san mga Pista nato, pareho san LGU Bulan, Liga ng mga Barangay, Bulan Lions Club, 3Ms, Aiders, Bertings Circle, X Fraternity, Gemini Sorority,  We Elite Sorority, Debonaires Fraternity,  nan iba pa na daragko nan mga “mayaman” na  mga organisasyon. (Sinurat ni Tonyboy Gilana)